De geschiedenis van Sälen – 
van rustig bergdorp tot skiparadijs
Aan het einde van de 19e eeuw begonnen mensen uit de grotere steden de bergen van Dalarna te ontdekken. Ze kwamen niet om in lange liftwachtrijen te staan of zich van steile hellingen naar beneden te storten. Ze kwamen ook niet om met de jetset te hangen tijdens de après-ski of glühwein te drinken. Dat bestond toen nog niet. Nee, ze kwamen om te genieten van de frisse lucht, de stilte en de uitgestrekte bergen. Hier kon men echt tot rust komen en de natuur beleven.
Maar niets duurt eeuwig.
Eigenlijk begon het verhaal al in de jaren 1520 toen Gustav Eriksson van de familie Vasa op primitieve ski’s vluchtte voor koning Christian II (bijgenaamd “de tiran”) door de bossen van Dalarna, van Mora richting de Noorse grens. Gustav (ook wel Gösta genoemd) hoopte dat de dappere Noren hem zouden helpen tegen de Deense koning. Maar de langzame maar loyale mannen uit Dalarna haalden hem in en haalden hem terug. Een jaar later werd hij koning van Zweden en legde hij de basis voor de moderne Zweedse staat – die in 2023 zijn 500-jarig bestaan vierde en nog steeds redelijk modern is.
Iets meer dan 400 jaar na Vasa kwam journalist en Mora-inwoner Anders Pers op het idee om deze historische gebeurtenis te herdenken met een skiwedstrijd over negentig kilometer door een winterlandschap van met sneeuw bedekte takken en verbaasde elanden. De eerste wedstrijd, Vasaloppet nummer 1, vond plaats op 19 maart 1922 met maar liefst 119 deelnemers. De wedstrijd raakte een snaar van trots nationalisme in de harten van de Zweden, en het jaar daarna bedacht Gustaf Ankarcrona uit Leksand het motto: “In het spoor van onze voorouders voor de overwinningen van de toekomst.” Zo is het gebleven.
De wedstrijd maakte het kleine bergdorp in ieder geval bekend in heel Zweden. Plotseling werd het gebied geassocieerd met skiën, uithoudingsvermogen en avontuur.
Toen de spoorlijn aan het begin van de 20e eeuw Malung en Lima bereikte, werd de rest van de reis naar de bergen met paard en slee veel eenvoudiger. Eenmaal aangekomen bij Sälenstugan in de bergen wachtten bergboeren die gasten ontvingen met eten en onderdak. Toerisme begon langzaam maar zeker een belangrijk onderdeel van het leven in de regio te worden.
In de jaren dertig zette de ontwikkeling een grote stap vooruit. Het Högfjällshotellet opende in 1937 en trok nog meer bezoekers. Kort daarna werd ook de eerste slalompiste van Sälen aangelegd. In 1946 werd de eerste slalomwedstrijd in Sälen gehouden en slechts enkele jaren later – in 1949 – werd de eerste skilift geopend. Tot die tijd ging men met paard en slee omhoog. Daarna ging het alleen nog maar bergafwaarts.
De Zweedse variant van de Amerikaanse Route 66 zou misschien de E45 genoemd kunnen worden, die van Göteborg naar Karesuando loopt. Rijksweg 66 is echter de weg die onder andere van het dorp Sälen over de Sälenbergen naar de Noorse grens loopt. Toen deze weg eind jaren vijftig werd voltooid, werd het nog gemakkelijker om door de Sälenbergen te reizen. Dit opende de deur voor nieuwe skigebieden zoals Tandådalen, Hundfjället, Lindvallen, Stöten en Kläppen.
In de jaren zeventig en tachtig explodeerde de ontwikkeling. Steeds meer Zweden begonnen naar de bergen te reizen voor hun wintervakantie, en Sälen groeide snel uit tot een van de grootste skigebieden van het land.
Vandaag de dag trekt Sälen elk jaar honderdduizenden bezoekers. Ze komen voor het skiën, de natuur en de bergsfeer – net zoals de eerste toeristen meer dan honderd jaar geleden. Het verschil is dat er tegenwoordig veel meer pistes, liften en hutten zijn om in te verblijven. Sommige daarvan zijn toevallig van ons.
De Vasaloppetweek van eind februari tot de eerste zondag van maart, wanneer de hoofdwedstrijd plaatsvindt, trekt ongeveer 70.000 deelnemers en duizenden meereizende familieleden. Gelukkig zijn er ongeveer 55.000 commerciële bedden beschikbaar in de Sälenbergen.
Wij van de familie Andersson verhuren er ongeveer 44 in onze huizen en appartementen in Gruven en Tangen.
Wil je zien wat er beschikbaar is?
