Planten in de Sälenfjällen - Berghutten in Sälen

🌿 Planten in de Sälenfjällen

De Sälenfjällen hebben een gevarieerde flora die de verschillende natuurlijke
leefgebieden van het gebied weerspiegelt. Hier komen naaldbossen, bergberkenbossen,
moerassen, traditionele zomerweiden en laagalpiene heidevelden samen. Hieronder
staat een selectie van planten die in de Sälenfjällen zijn gedocumenteerd of
kenmerkend zijn voor het gebied. Voor verschillende van deze soorten geldt:
“Kijken, maar niet aanraken.”

Lees meer over het allemansrecht!!!

🌲 Het allemansrecht in het kort

Het allemansrecht geeft iedereen het recht om in de natuur te
verblijven, ook op privéterrein, maar met de verplichting rekening te houden
met de natuur, dieren en andere mensen.

🚶 Wandelen, fietsen en skiën in de natuur, zolang u
niemand stoort en niets beschadigt.
🏕️ Kamperen gedurende één of enkele nachten op een geschikte
plaats, ver weg van woningen en zonder de grondeigenaar te storen.
🍓 Wilde bessen, paddenstoelen en bloemen plukken die niet
beschermd zijn. In natuurreservaten en andere beschermde gebieden kunnen
bijzondere regels gelden.
🔥 Vuur maken alleen wanneer dit veilig en toegestaan is.
Vuur maken kan verboden zijn tijdens een vuurverbod en in bepaalde beschermde
gebieden.
🚫 U mag geen afval achterlaten, de natuur beschadigen, bewoners
storen of particuliere tuinen en de directe omgeving van woningen betreden.
🐕 Honden in de Sälenfjällen: Van 1 maart tot en met
20 augustus moet de hond aangelijnd zijn of onder zodanig toezicht staan dat
dit overeenkomt met een onzichtbare lijn. Buiten deze periode mag de hond alleen
loslopen als u volledige controle heeft en voorkomt dat de hond wild achtervolgt
of verstoort. In natuurreservaten kan een aanlijnplicht het hele jaar gelden –
controleer daarom altijd de plaatselijke voorschriften.

De basisregel:
Niet storen – niets vernielen.

🌿 Let op:
In natuurreservaten en andere beschermde gebieden in de Sälenfjällen kunnen
bijzondere voorschriften gelden die het allemansrecht beperken. Controleer
altijd de actuele plaatselijke regels voordat u gaat kamperen, vuur maakt
of planten plukt.

🌱 Tweezaadlobbige planten, houtachtige planten en naaldbomen (een selectie)

Plant	Leefgebied & voorkomen	Kenmerken & bloei	Gebruik & oogst
Bergberk Betula pubescens ssp. czerepanovii	Bergberkenbossen en berghellingen ⭐⭐⭐ 3/5	Mei–juni Een lage en vaak kromgegroeide berk met een groeivorm die is aangepast aan wind, sneeuw en een kort groeiseizoen. Bergberkenbossen hebben in de Sälenfjällen een relatief beperkte verspreiding, maar komen onder andere voor op Storfjället en Stor-Närfjället.	🌿 Traditioneel gebruik Berkenwater en jonge bladeren zijn traditioneel gebruikt.
Fijnspar Picea abies	Naaldbossen, hellingen en vochtigere bosgebieden ⭐⭐⭐⭐⭐ 5/5	Mei–juni Naaldboom. Een van de dominante naaldbomen in het gebied rond Sälen. Herkenbaar aan de korte naalden en hangende kegels.	🌿 Traditioneel gebruik Jonge scheuten van de fijnspar zijn traditioneel gebruikt in voedsel en dranken.
Grove den Pinus sylvestris	Droge en voedselarme naaldbossen, heidevelden en hellingen ⭐⭐⭐⭐⭐ 5/5	Mei–juni Naaldboom. Een van de meest voorkomende bomen in de bossen rond Sälen. Herkenbaar aan het roodachtige bovenste deel van de stam en de naalden die per twee bij elkaar staan.	🌿 Traditioneel gebruik Jonge scheuten en andere plantendelen zijn traditioneel gebruikt.
Wilde lijsterbes Sorbus aucuparia	Bos, bergberkenbos en open gebieden ⭐⭐⭐⭐ 4/5	Juni–juli Een kleine boom met witte bloemen en trossen oranje of rode bessen in de late zomer en herfst.	🫐 Eetbaar De bessen rijpen meestal van augustus tot oktober en worden vooral gebruikt voor jam, gelei en andere bereidingen.
Jeneverbes Juniperus communis	Droge bossen, heidevelden en open gebieden ⭐⭐⭐⭐ 4/5	April–juni Een groenblijvende naaldboomachtige plant met puntige naalden en rijpe blauwzwarte jeneverbessen.	🌿 Traditioneel gebruik Rijpe jeneverbessen worden als specerij gebruikt. Oogsten moet met mate gebeuren.
Dwergberk Betula nana	Bergheide, hoogvenen en vochtige gebieden ⭐⭐⭐ 3/5	Mei–juni Een laagblijvende berkensoort met kleine, bijna ronde bladeren. Komt vooral voor op de meer sneeuwrijke bergheidevelden.
Kruipazalea Loiseleuria procumbens	Windrijke en open bergheide ⭐⭐⭐⭐ 4/5	Juni–juli Een lage, kruipende struik die goed is aangepast aan wind, kou en een dun sneeuwdek. Een karakteristieke plant van de aan de wind blootgestelde bergheide.
Alpenberendruif Arctous alpina	Open en aan de wind blootgestelde bergheide ⭐⭐⭐⭐ 4/5	Juni–juli Een lage bergplant die kenmerkend is voor de typische bergheide met kraaiheide. De bladeren kleuren in de herfst vaak prachtig rood.	🫐 Bessen De bessen komen voor, maar worden normaal gesproken niet in grote hoeveelheden geoogst.
Kraaihei Empetrum nigrum	Bergheide, hoogvenen en voedselarme bossen ⭐⭐⭐⭐⭐ 5/5	April–juni Een van de meest voorkomende dwergstruiken op de open bergheide van de Sälenfjällen. Herkenbaar aan de kleine naaldachtige bladeren en zwarte bessen.	🫐 Eetbaar De bessen rijpen in de late zomer en herfst en kunnen als voedsel worden gebruikt.
Rode bosbes Vaccinium vitis-idaea	Droge naaldbossen, heidevelden en berggebieden ⭐⭐⭐⭐ 4/5	Mei–juni Een lage groenblijvende dwergstruik met witte of roze bloemen en rode bessen. In berggebieden groeit hij vaak op wat meer beschutte plaatsen.	🫐 Eetbaar Meestal augustus–september.
Blauwe heideplant Phyllodoce caerulea	Bosbesheide en open berggebieden ⭐⭐⭐ 3/5	Juni–juli Een lage bergheideplant met kleine groenblijvende bladeren en roze tot blauwachtige klokvormige bloemen. Maakt deel uit van de vegetatie die kan voorkomen op de meer sneeuwrijke bergheide.
Blauwe bosbes Vaccinium myrtillus	Naaldbossen, bergberkenbossen en bergheide ⭐⭐⭐⭐ 4/5	Mei–juni Een lage struik met groene, hoekige stengels en blauwe bessen. In berggebieden gedijt hij vooral op meer beschutte en sneeuwrijke plaatsen.	🫐 Eetbaar Meestal juli–september.
Kruipbraam Rubus chamaemorus	Hoogvenen, moerassen en zeer vochtige gebieden ⭐⭐⭐⭐ 4/5	Juni–juli Witte bloemen worden gevolgd door de karakteristieke oranjegele bessen. De kruipbraam is een bekende plant op de hoogvenen van de Sälenfjällen.	🫐 Eetbaar Meestal juli–augustus, afhankelijk van het smelten van de sneeuw en het weer.
Lavendelheide Andromeda polifolia	Moerassige en zeer vochtige gebieden ⭐⭐⭐ 3/5	Mei–juli Een kleine groenblijvende struik met smalle bladeren en roze of witte klokvormige bloemen. De soort is gedocumenteerd op Sälfjället.
Kruipwilg Salix repens	Vochtige heide, randen van hoogvenen en open gebieden ⭐⭐ 2/5	Mei–juni Een laagblijvende wilg die zich dicht bij de grond verspreidt. De soort is bijzonder interessant in Sälen omdat het gebied volgens de lokale florabeschrijving dicht bij de noordelijke verspreidingsgrens ligt.
Noordelijke monnikskap Aconitum septentrionale	Beekdalen, vochtige bossen en voedselrijke gebieden ⭐⭐ 2/5	Juli–augustus Een hoge kruidachtige plant met karakteristieke blauwviolette, helmvormige bloemen. Botanisch interessant omdat de Sälenfjällen dicht bij de zuidelijke verspreidingsgrens van de soort liggen.	☠️ Giftig De plant is giftig.
Alpenbasterdwederik Epilobium hornemannii	Beken, bronnen, vochtige berggebieden en natte bosmilieus ⭐⭐ 2/5	Juli–augustus Een lage tot middelhoge basterdwederik met roze bloemen die goed gedijt in vochtige milieus. De soort is bijzonder interessant omdat de Sälenfjällen dicht bij de zuidelijke verspreidingsgrens liggen.
Margriet Leucanthemum vulgare	Bergweiden, hooilanden en open graslanden ⭐⭐⭐ 3/5	Juni–augustus Een klassieke witte weidebloem met een geel hart. Komt onder andere voor op oude bergweiden waar het traditionele beheer behouden is gebleven.
Dagkoekoeksbloem Silene dioica	Bergweiden, hooilanden en voedselrijkere gebieden ⭐⭐⭐ 3/5	Juni–augustus Een overblijvend kruid met roze tot roodroze bloemen. Een van de soorten die kan worden aangetroffen op oude bergweiden in het gebied rond Sälen.
Veldzuring Rumex acetosa	Weiden, graslanden en vochtiger gebieden ⭐⭐⭐ 3/5	Mei–juli Een overblijvend kruid met pijlvormige bladeren en kleine roodachtige bloemen in een hoge bloeiwijze. Komt onder andere voor langs beken en in vochtige milieus.	🫐 Eetbaar Jonge bladeren kunnen met mate worden gebruikt als een fris-zure toevoeging aan gerechten.

🌾 Eenzaadlobbige planten (een selectie)

Plant	Leefgebied & voorkomen	Bloei en kenmerken	Oogst en gebruik
Taiga-zegge Carex norvegica ssp. inferalpina	Vochtige berggebieden, hoogvenen en vochtige graslanden. ⭐⭐ 2/5	Juni–juli Een kleine zegge met smalle bladeren en karakteristieke aren. Gedocumenteerd op Norra Holmen in Transtrand in 2015.
Geelgroene zegge Carex lepidocarpa ssp. lepidocarpa	Voedselrijke venen en andere kalk- en mineraalrijke wetlands. ⭐⭐⭐ 3/5	Juni–juli Een zegge met karakteristieke snavelvormige urntjes. Talrijk gedocumenteerd in een voedselrijk veen ongeveer 500 m ten noordwesten van Hösätern in Transtrand.
Roestige snavelbies Schoenus ferrugineus	Kalkrijke voedselrijke venen en mineraalrijke wetlands. ⭐⭐ 2/5	Juni–juli Een polvormende schijnbies met smalle, stijve bladeren en donkere tot bruinachtige aren. Gedocumenteerd bij Storkällan, ten noordwesten van Dragtjärnåsen in Transtrand.
Veenpluis Eriophorum angustifolium	Hoogvenen, moerassen, vochtige graslanden en andere natte gebieden. ⭐⭐⭐⭐⭐ 5/5	Juni–juli Een eenzaadlobbige cypergrasachtige plant die witte, wollige vruchtpluizen vormt. Kan in zeer grote bestanden voorkomen en hele hoogvenen wit kleuren.
Reukgras Anthoxanthum odoratum	Weiden, graslanden, wegbermen, bergweiden en open graslanden. ⭐⭐⭐⭐ 4/5	Mei–juni Een overblijvend gras dat vroeg bloeit en dichte bloeiwijzen heeft. Herkenbaar aan de karakteristieke zoete geur, vooral wanneer het als hooi is gedroogd. Gedocumenteerd in het gebied rond Sälen en op verschillende locaties in Transtrand.	Traditionele hooiplant. Oogsten uit wilde populaties wordt niet specifiek aanbevolen.
Kruipende vrouwentong Goodyera repens	Mosrijke oudere naaldbossen, vooral sparrenbossen met een hoge luchtvochtigheid. ⭐⭐⭐ 3/5	Juli–augustus Een kleine orchidee met groenblijvende, netvormig getekende bladeren en kleine witte bloemen in een rechtopstaande bloeiwijze. Op de Zweedse rode lijst opgenomen als kwetsbaar (VU). Gedocumenteerd in Transtrand.	Beschermde orchidee – mag niet worden geplukt of uitgegraven.
Welriekende nachtorchis *** Platanthera bifolia	Voedselrijke venen, vochtige graslanden en vochtige bossen. ⭐⭐⭐ 3/5	Juni–juli Een witbloeiende orchidee met sterk geurende bloemen, vooral ’s avonds. Gedocumenteerd in de noordelijke Transtrandsfjällen, onder andere in voedselrijke venen onder de oosthelling van Öjskogsfjället.	Beschermde orchidee – mag niet worden geplukt.
Welriekende nachtorchis *** Gymnadenia conopsea	Voedselrijke venen, kalkrijke vochtige gebieden en kruidenrijke bergweiden. ⭐⭐⭐ 3/5	Juni–augustus Een orchidee met dichte bloeiwijzen en roze-violette bloemen. Gedocumenteerd in de noordelijke Transtrandsfjällen in voedselrijke venen onder de oosthelling van Öjskogsfjället.	Beschermde orchidee – mag niet worden geplukt.
Grote keverorchis *** Neottia ovata	Vochtige graslanden, kruidenrijke bossen en voedselrijke venen. ⭐⭐⭐ 3/5	Juni–juli Een groenbloeiende orchidee met twee duidelijke, tegenoverstaande bladeren. Gedocumenteerd in de noordelijke Transtrandsfjällen in voedselrijke venen onder de oosthelling van Öjskogsfjället.	Beschermde orchidee – mag niet worden geplukt.
Gevlekte orchis Dactylorhiza maculata ssp. maculata	Vochtige graslanden, moerassen, randen van hoogvenen en vochtige berggebieden. ⭐⭐⭐ 3/5	Juni–juli Een orchidee met gevlekte bladeren en roze tot paarse bloemen. Gedocumenteerd in de Sälenfjällen, onder andere bij Hundfjället.	Beschermde orchidee – mag niet worden geplukt.

Symbolen:
🫐 Eetbaar
🌿 Traditioneel gebruik
☠️ Giftig

🌱 Voorkomen:
⭐ 1/5 = zeer lokaal of zeldzaam in het gebied
⭐⭐ 2/5 = ongewoon
⭐⭐⭐ 3/5 = komt op meerdere geschikte locaties voor
⭐⭐⭐⭐ 4/5 = algemeen
⭐⭐⭐⭐⭐ 5/5 = zeer algemeen

De bloeitijden zijn bij benadering en kunnen variëren afhankelijk van hoogte,
weer, het smelten van de sneeuw en het groeiseizoen van het betreffende jaar.

De Sälenfjällen zijn relatief laag en het gesteente is voor een groot deel
kalkarm. Daarom verschilt de bergflora van die in veel hogere en kalkrijkere
berggebieden. Het voorkomen varieert bovendien sterk afhankelijk van wind,
sneeuwdek, vochtigheid, hoogte en bodemgesteldheid.